شاید برای شما هم پیش آمده باشد که بعد از یک دوره مصرف آمپول B12 یا یک مولتیویتامین، متوجه افزایش اشتها یا حتی کمی افزایش وزن شوید. همین تجربهها باعث شده اصطلاح «ویتامین چاقکننده» در میان مردم رایج شود. اما یک نکته مهم و کمتر گفتهشده وجود دارد که ویتامینها انرژی تولید نمیکنند و کالری ندارند. از نظر علمی، مادهای که کالری ندارد نمیتواند مستقیماً باعث افزایش چربی در بدن شما شود.
پس این باور از کجا آمده است؟ چرا برخی افراد بعد از مصرف مکملهای ویتامینی احساس میکنند وزنشان بالا رفته؟ آیا این افزایش وزن واقعی است یا ناشی از تغییر اشتها و بهبود وضعیت تغذیه؟
در این مقاله شما خواهید فهمید:
- آیا چیزی به نام ویتامین چاقکننده واقعاً وجود دارد یا خیر
- کدام ویتامینها میتوانند بهطور غیرمستقیم به افزایش وزن کمک کنند
- آمپولها و قرصهای ویتامینی چه اثری بر اشتهای شما دارند
- اگر هدف شما افزایش وزن سالم است، چه رویکردی منطقیتر و ایمنتر خواهد بود
در پایان این مطلب از وبسایت استاد، شما میتوانید با دیدی درست و خارج از چارچوبهای تبلیغاتی، درباره مصرف مکملها تصمیم بگیرید. با ما همراه باشید.
آیا واقعاً ویتامین چاق کننده وجود دارد؟
باید بگوییم خیر، ویتامین چاقکننده به معنای واقعی وجود ندارد. ویتامینها ریزمغذی هستند؛ یعنی بدن شما به مقدار بسیار کم به آنها نیاز دارد و خودشان کالری تولید نمیکنند. افزایش وزن زمانی اتفاق میافتد که شما کالری بیشتری نسبت به نیاز بدنتان دریافت کنید.
با این حال، موضوع به همین سادگی هم نیست. برخی ویتامینها میتوانند عملکرد متابولیسم یا اشتهای شما را تحت تأثیر قرار دهند. برای مثال، اگر شما دچار کمبود یک ویتامین باشید، ممکن است اشتهای کمی داشته باشید یا بدن شما در جذب و استفاده از مواد مغذی بهخوبی عمل نکند. زمانی که این کمبود برطرف میشود، اشتهای شما طبیعیتر میشود و دریافت غذای بیشتری خواهید داشت. همین موضوع میتواند باعث افزایش وزن شود.
بنابراین اگر بعد از مصرف مکمل ویتامین وزن اضافه کردهاید، معمولاً این افزایش وزن بهدلیل افزایش دریافت غذا است.
نقش کالری در افزایش وزن
اگر بخواهید بدانید چه چیزی باعث افزایش وزن شما میشود، پاسخ روشن است. تعادل مثبت انرژی باعث این موضوع میشود. یعنی زمانی که میزان کالری دریافتی شما از مجموع کالری مصرفی بدنتان بیشتر باشد. بدن شما برای زنده ماندن، تنفس، فعالیت مغز، ضربان قلب و حرکت روزانه به انرژی نیاز دارد. این انرژی از مواد غذایی تأمین میشود. اگر شما دقیقاً به اندازه نیاز بدنتان غذا بخورید، وزنتان ثابت میماند. اگر کمتر دریافت کنید، کاهش وزن اتفاق میافتد. و اگر بیشتر دریافت کنید، انرژی اضافی به شکل چربی ذخیره خواهد شد.
نکته مهم اینجاست که ویتامینها کالری ندارند. بنابراین بهتنهایی نمیتوانند باعث افزایش وزن شوند. اما اگر مصرف یک ویتامین باعث شود اشتهای شما افزایش پیدا کند و در نتیجه غذای بیشتری مصرف کنید، آن زمان کالری اضافی وارد بدن شما میشود و افزایش وزن رخ میدهد.
به طور متوسط، برای افزایش حدود نیم کیلوگرم وزن، بدن شما نیاز به دریافت تقریباً ۳۵۰۰ کالری مازاد در طول زمان دارد. این افزایش معمولاً تدریجی و وابسته به الگوی تغذیهای شماست.
کدام ویتامینها میتوانند به افزایش وزن کمک کنند؟
همانطور که اشاره شد، هیچ ویتامینی بهطور مستقیم باعث افزایش چربی در بدن شما نمیشود. اما برخی ویتامینها در صورتی که شما دچار کمبود آنها باشید، میتوانند با بهبود اشتها، افزایش سطح انرژی یا اصلاح عملکرد متابولیسم، بهصورت غیرمستقیم زمینه افزایش وزن را فراهم کنند. در کنار اصلاح کمبودهای تغذیهای، استفاده از بهترین مکملها برای چاقی نیز میتواند به افرادی که دچار کمبود وزن هستند کمک کند سریعتر به تعادل انرژی مثبت برسند.
این موضوع بیشتر در افرادی دیده میشود که دچار سوءتغذیه، کمبود ویتامین، بیماریهای زمینهای یا کاهش اشتها بودهاند. زمانی که کمبود برطرف میشود، اشتهای طبیعی بازمیگردد، جذب مواد مغذی بهتر میشود و وزن به حالت سالمتری نزدیک میشود.
در ادامه، مهمترین ویتامینهایی که بیشترین ارتباط را با افزایش اشتها یا بهبود وضعیت تغذیهای دارند، بهصورت جداگانه بررسی میکنیم تا شما دقیقاً بدانید هرکدام چه نقشی در بدن دارند.
ویتامین B1 (تیامین)
اگر شما بهدلیل تغذیه ناکافی، رژیمهای محدودکننده، مصرف الکل یا برخی بیماریهای گوارشی دچار کمبود ویتامین B1 شده باشید، بدنتان در استفاده از کربوهیدراتها برای تولید انرژی دچار اختلال میشود. تیامین بهعنوان یک کوآنزیم حیاتی در مسیرهایی مانند چرخه کربس و متابولیسم گلوکز عمل میکند. وقتی این مسیرها بهدرستی کار نکنند، شما ممکن است با ضعف، خستگی، کاهش اشتها و در مواردی کاهش وزن روبهرو شوید. یکی از نشانههای اصلی کمبود شدید تیامین، بیماری «بریبری» است که میتواند با تحلیل عضلانی، کاهش وزن و اختلالات عصبی همراه باشد. در چنین شرایطی، زمانی که کمبود ویتامین B1 با تغذیه مناسب یا مکمل درمان میشود، اشتهای شما معمولاً به حالت طبیعی بازمیگردد. در نتیجه ممکن است وزن ازدسترفته جبران شود. این افزایش وزن در واقع بازگشت به وضعیت طبیعی بدن است.
تیامین یک ویتامین محلول در آب است. این ویژگی اهمیت زیادی دارد، زیرا بدن شما مقدار اضافی آن را ذخیره نمیکند و از طریق ادرار دفع میشود. بنابراین اگر سطح تیامین شما طبیعی باشد، مصرف دوزهای بالاتر از نیاز روزانه باعث افزایش چربی یا وزن نخواهد شد.
نیاز روزانه به ویتامین B1 برای بزرگسالان معمولاً حدود ۱ تا ۱.۲ میلیگرم است. این مقدار معمولاً از طریق رژیم غذایی متعادل شامل غلات کامل، حبوبات، مغزها و گوشت تأمین میشود. در افرادی که کمبود ندارند، مصرف مکمل تیامین برای افزایش وزن توصیه علمی ندارد. ویتامین B1 تنها در صورتی میتواند به افزایش وزن کمک کند که کمبود آن عامل کاهش اشتها یا کاهش وزن شما بوده باشد. در غیر این صورت، مصرف آن اثر چاقکننده مستقیمی نخواهد داشت.
ویتامین B6
ویتامین B6 یا پیریدوکسین یکی دیگر از ویتامینهای گروه B است که در متابولیسم پروتئینها، ساخت انتقالدهندههای عصبی و تنظیم عملکرد سیستم عصبی نقش اساسی دارد. اگر شما دچار کمبود این ویتامین باشید، ممکن است علائمی مانند خستگی، تحریکپذیری، کماشتهایی و حتی کاهش وزن را تجربه کنید.
B6 در ساخت ناقلهای عصبی مانند سروتونین و دوپامین نقش دارد. این مواد شیمیایی مغزی در تنظیم خلقوخو و اشتها مؤثر هستند. در برخی افراد که کمبود دارند، با اصلاح سطح این ویتامین، تعادل عصبی بهتر میشود و اشتها به حالت طبیعی بازمیگردد. در نتیجه ممکن است میزان غذای مصرفی افزایش یابد و وزن کمی بالا برود. با این حال، اگر سطح ویتامین B6 در بدن شما طبیعی باشد، مصرف بیشتر آن باعث افزایش وزن نخواهد شد. این ویتامین نیز محلول در آب است و مقادیر اضافی آن از طریق ادرار دفع میشود. نیاز روزانه بزرگسالان معمولاً حدود ۱.۳ تا ۱.۷ میلیگرم است که از طریق منابعی مانند مرغ، ماهی، سیبزمینی، موز و حبوبات تأمین میشود.
نکته مهمی که باید بدانید این است که مصرف دوزهای بسیار بالا و طولانیمدت B6 میتواند عوارض عصبی مانند بیحسی یا آسیب عصبی ایجاد کند. بنابراین اگر هدف شما افزایش وزن است، مصرف خودسرانه ویتامین B6 راهکار علمی و ایمنی محسوب نمیشود. ویتامین B6 تنها در صورت وجود کمبود میتواند با بازگرداندن اشتهای طبیعی به افزایش وزن کمک کند.
ویتامین B12
ویتامین B12 یا کوبالامین یکی از بحثبرانگیزترین ویتامینها در موضوع «چاقکننده بودن» است. بسیاری از افراد بعد از تزریق آمپول B12 گزارش میکنند که اشتهایشان بیشتر شده است. اما از نظر علمی، این ویتامین بهتنهایی باعث افزایش چربی در بدن شما نمیشود.
B12 در ساخت گلبولهای قرمز، عملکرد سیستم عصبی و تولید DNA نقش حیاتی دارد. اگر شما دچار کمبود این ویتامین باشید، ممکن است علائمی مانند ضعف شدید، خستگی، بیاشتهایی و کاهش وزن را تجربه کنید. این کمبود در افرادی که رژیم گیاهخواری سخت دارند، سالمندان، افراد مبتلا به مشکلات گوارشی یا کسانی که جذب ضعیف دارند شایعتر است. زمانی که کمبود B12 اصلاح میشود، سطح انرژی شما بالا میرود، اشتها به حالت طبیعی بازمیگردد و ممکن است وزن ازدسترفته جبران شود. همین بازگشت به وضعیت طبیعی گاهی به اشتباه بهعنوان «اثر چاقکننده» تفسیر میشود.
ویتامین B12 نیز محلول در آب است و بدن شما مقدار اضافی آن را دفع میکند. بنابراین اگر سطح این ویتامین در بدن شما طبیعی باشد، تزریق یا مصرف قرص B12 باعث افزایش وزن نخواهد شد. نیاز روزانه بزرگسالان به B12 حدود ۲.۴ میکروگرم است و منابع غذایی آن شامل گوشت قرمز، مرغ، ماهی، تخممرغ و لبنیات است. در افرادی که کمبود ندارند، مصرف آمپول B12 با هدف چاق شدن توصیه علمی ندارد. در نتیجه اگر بعد از تزریق B12 اشتهای شما بیشتر شده، احتمالاً بدن شما در حال جبران یک کمبود قبلی بوده است.
ویتامین D
برخلاف تصور برخی افراد، ویتامین D معمولاً بهعنوان ویتامین چاقکننده شناخته نمیشود و حتی در بسیاری از مطالعات، کمبود آن با افزایش خطر چاقی و اختلالات بدنی همراه بوده است. با این حال، نقش این ویتامین در تنظیم هورمونها و سلامت عمومی بدن باعث شده در بحث وزن هم مورد توجه قرار بگیرد. ویتامین D یک ویتامین محلول در چربی است و در تنظیم سیستم ایمنی، سلامت استخوانها، عملکرد عضلات و حتی تعادل برخی هورمونها نقش دارد. در افرادی که دچار کمبود شدید هستند، ممکن است خستگی، ضعف عضلانی و کاهش سطح انرژی دیده شود. وقتی کمبود اصلاح میشود، سطح انرژی شما بهبود پیدا میکند و کیفیت تغذیه و فعالیت بدنیتان بهتر میشود. در برخی موارد، اگر فرد پیشتر به دلیل ضعف عمومی کمغذا بوده باشد، ممکن است با بهبود حال عمومی، اشتهای طبیعی بازگردد.
با این حال، هیچ شواهد علمی معتبری نشان نمیدهد که مصرف ویتامین D در افراد با سطح طبیعی، باعث افزایش اشتها یا افزایش چربی بدن شود. نیاز روزانه بزرگسالان معمولاً حدود ۶۰۰ تا ۸۰۰ واحد بینالمللی (IU) است، هرچند در صورت کمبود، پزشک ممکن است دوزهای درمانی بالاتری تجویز کند.
از آنجا که ویتامین D محلول در چربی است، مصرف بیرویه و خودسرانه آن میتواند منجر به مسمومیت، افزایش کلسیم خون و عوارض کلیوی شود. بنابراین اگر هدف شما افزایش وزن است، مصرف ویتامین D بدون بررسی سطح خونی توصیه نمیشود.
به طور کلی میتوان گفت که ویتامین D نقش مستقیمی در چاقی ندارد و تنها در صورت وجود کمبود و بهبود وضعیت عمومی بدن ممکن است بهطور غیرمستقیم بر اشتها یا وزن تأثیر بگذارد.
مولتیویتامینها
مولتیویتامینها ترکیبی از چندین ویتامین و گاهی مواد معدنی هستند که با هدف جبران کمبودهای تغذیهای مصرف میشوند. بسیاری از افراد تصور میکنند چون بعد از مصرف مولتیویتامین اشتهایشان بیشتر شده، این مکملها «چاقکننده» هستند. اما از نظر علمی، مولتیویتامین نیز کالری ندارد و بهتنهایی نمیتواند باعث افزایش چربی در بدن شما شود.
اگر شما دچار کمبود چند ریزمغذی باشید، ممکن است بیاشتهایی، خستگی یا ضعف عمومی داشته باشید. زمانی که این کمبودها اصلاح میشوند، بدن شما عملکرد طبیعیتری پیدا میکند، اشتها تنظیم میشود و ممکن است غذای بیشتری مصرف کنید. در نتیجه اگر کالری دریافتی افزایش یابد، وزن شما نیز بالا خواهد رفت. این افزایش وزن ناشی از بهبود وضعیت تغذیهای و افزایش مصرف انرژی است.
در برخی شرایط خاص مانند سوء تغذیه، دوره نقاهت بیماری، کاهش وزن شدید یا رژیمهای محدودکننده، پزشک ممکن است مصرف مولتیویتامین را توصیه کند تا بدن شما به وضعیت پایدار برگردد. در این حالت، افزایش وزن تدریجی میتواند بخشی از روند بهبود باشد. با این حال، اگر تغذیه شما متعادل است و کمبودی ندارید، مصرف مولتیویتامین باعث چاق شدن نخواهد شد. حتی مصرف بیرویه برخی ویتامینهای محلول در چربی مانند A و D در قالب مولتیویتامین میتواند عوارض جدی ایجاد کند. بنابراین اگر بعد از مصرف مولتیویتامین وزن شما افزایش یافته، باید به میزان کالری دریافتی و تغییرات اشتهای خود توجه کنید.
در بخشهای قبلی، درباره نقش هرکدام از این ویتامینها در افزایش اشتها، متابولیسم و کمک به افزایش وزن توضیح دادهایم. در جدول زیر میتوانید خلاصهای از مهمترین اطلاعات مربوط به این ویتامینها، عملکرد آنها و منابع غذاییشان را یکجا مشاهده کنید.
| ویتامین | نقش احتمالی | منابع غذایی |
|---|---|---|
| B1 (تیامین) | بهبود اشتها و متابولیسم انرژی | غلات کامل • حبوبات |
| B6 | کمک به متابولیسم پروتئین | مرغ • موز • سیبزمینی |
| B12 | کاهش ضعف و بهبود انرژی | گوشت • تخممرغ • لبنیات |
| ویتامین D | حمایت از عملکرد عضله و اشتها | نور خورشید • ماهی چرب |
| مولتیویتامین | جبران کمبودهای تغذیهای | مکمل ترکیبی |
آیا آمپول یا قرص ویتامین باعث چاقی میشود؟
خیر، آمپول یا قرص ویتامین بهطور مستقیم باعث چاقی نمیشود. هیچ ویتامینی کالری ندارد و بدون دریافت انرژی مازاد، افزایش چربی در بدن شما رخ نخواهد داد. با این حال، تجربه برخی افراد متفاوت است. ممکن است شما بعد از تزریق آمپول B12 یا مصرف یک مکمل خاص متوجه افزایش اشتها شوید. در چنین شرایطی معمولاً دو اتفاق رخ میدهد:
- اگر شما قبلاً دچار کمبود بودهاید، بدنتان با اصلاح این کمبود به وضعیت طبیعی بازمیگردد و اشتها تنظیم میشود.
- افزایش اشتها باعث میشود غذای بیشتری مصرف کنید و در نتیجه کالری دریافتی بالا برود.
بنابراین اگر افزایش وزن اتفاق بیفتد، دلیل آن صد درصد افزایش مصرف غذا است. همچنین باید بدانید که نوع مصرف مکمل، چه خوراکی باشد چه تزریقی، از نظر مکانیسم تأثیر بر وزن تفاوتی در اصل موضوع ایجاد نمیکند. شکل تزریقی فقط سرعت اصلاح کمبود را بیشتر میکند، اما همچنان کالری وارد بدن شما نمیکند. اگر هدف شما افزایش وزن است، تکیه بر تزریق ویتامین بدون بررسی وضعیت تغذیهای، روش درستی محسوب نمیشود. در مقابل، اگر کاهش اشتها یا ضعف دارید، ابتدا باید علت زمینهای بررسی شود؛ ممکن است کمبود ریزمغذی وجود داشته باشد، یا مشکل دیگری مانند اختلالات تیروئیدی، مشکلات گوارشی یا استرس مزمن در کار باشد.
چرا بعضی افراد بعد از مصرف ویتامین چاق میشوند؟
اگر شما بعد از مصرف یک مکمل ویتامینی افزایش وزن را تجربه کردهاید، این موضوع معمولاً به دلیل تغییرات غیرمستقیم در بدن شماست. در بسیاری از موارد، فرد پیش از شروع مکمل دچار کمبود ریزمغذی بوده است. کمبود برخی ویتامینها، بهویژه ویتامینهای گروه B، میتواند با بیاشتهایی، ضعف عمومی، خستگی مزمن و حتی کاهش وزن همراه باشد. زمانی که این کمبود اصلاح میشود، عملکرد طبیعی بدن بازمیگردد، سطح انرژی بالا میرود و اشتهای شما به حالت طبیعی یا حتی بیشتر از قبل میرسد. در چنین شرایطی، اگر میزان غذای مصرفی افزایش یابد، وزن نیز بالا خواهد رفت.
از سوی دیگر، بهبود وضعیت بدن نیز نقش دارد. وقتی کمبودهای تغذیهای برطرف میشود، جذب مواد مغذی کارآمدتر میشود و بدن شما بهتر از انرژی دریافتی استفاده میکند. این موضوع بهویژه در افرادی که دچار سوءتغذیه، بیماریهای گوارشی یا دورههای طولانی ضعف بودهاند، دیده میشود. در این حالت، افزایش وزن در واقع بخشی از روند بازگشت به وضعیت سالمتر است، نه یک فرآیند غیرطبیعی.
عامل مهم دیگر، تغییرات رفتاری همزمان با مصرف مکمل است. گاهی شما با شروع مصرف ویتامین، توجه بیشتری به تغذیه خود میکنید، وعدههای منظمتری میخورید یا کالری بیشتری دریافت میکنید، زیرا هدف شما افزایش وزن است. این تغییرات رفتاری میتواند به افزایش کالری دریافتی منجر شود. همچنین در برخی افراد، انتظار ذهنی برای چاق شدن باعث میشود ناخودآگاه مصرف غذا افزایش پیدا کند.
باید بدانید که افزایش وزن پس از مصرف ویتامین زمانی رخ میدهد که تعادل انرژی به نفع دریافت کالری بیشتر تغییر کند. ویتامین بهتنهایی چاقکننده نیست و فقط در صورت وجود کمبود یا تغییر رفتار تغذیهای، میتواند زمینه افزایش وزن را فراهم کند.
برای چاق شدن سالم چه باید مصرف کنیم؟
اگر هدف شما افزایش وزن است، مهمترین اصل این است که این افزایش به شکل سالم و پایدار اتفاق بیفتد؛ یعنی بیشترِ وزن اضافهشده از توده عضلانی باشد. برای رسیدن به این هدف، تمرکز شما باید بر افزایش تدریجی کالری دریافتی همراه با کیفیت غذایی بالا باشد.
در قدم اول، شما باید حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ کالری بیشتر از نیاز روزانهتان دریافت کنید. این افزایش باید از منابع مغذی تامین شود؛ مانند کربوهیدراتهای پیچیده (برنج، سیبزمینی، نان کامل)، پروتئین کافی (گوشت، مرغ، ماهی، تخممرغ، لبنیات، حبوبات) و چربیهای سالم (مغزها، کره بادامزمینی، آووکادو، روغن زیتون). دریافت پروتئین کافی اهمیت ویژهای دارد، زیرا برای ساخت عضله ضروری است. معمولاً برای افزایش وزن سالم، دریافت حدود ۱.۲ تا ۱.۶ گرم پروتئین به ازای هر کیلوگرم وزن بدن توصیه میشود، البته بستگی به شرایط فردی دارد.
وعدههای غذایی شما باید منظم و پرانرژی باشد. اگر اشتهای کمی دارید، میتوانید تعداد وعدهها را بیشتر و حجم هر وعده را کمتر کنید. استفاده از میانوعدههای مغذی مانند اسموتیهای خانگی با شیر و مغزها، خرما، عسل یا کرههای آجیلی میتواند به افزایش کالری بدون ایجاد احساس سنگینی شدید کمک کند. ورزش نیز بخش مهمی از افزایش وزن سالم است. اگر فقط کالری را بالا ببرید اما فعالیت ورزشی نداشته باشید، بخش زیادی از وزن اضافهشده به شکل چربی ذخیره میشود. در مقابل، تمرین با وزنه یا تمرینات مقاومتی به بدن شما سیگنال ساخت عضله میدهد.
اگر شما دچار کمبود ویتامین یا مشکل پزشکی خاصی هستید، ابتدا باید آن را با نظر پزشک اصلاح کنید. ویتامینها میتوانند به بهبود وضعیت عمومی بدن کمک کنند، اما پایه افزایش وزن سالم، تغذیه کافی و برنامهریزیشده است.
عوارض مصرف خودسرانه ویتامین برای افزایش وزن
اگر شما با هدف چاق شدن، بدون بررسی پزشکی و آزمایش، شروع به مصرف مکملهای ویتامینی کنید، ممکن است با عوارضی روبهرو شوید که گاهی از خود کمبود خطرناکتر هستند. تصور رایج این است که «ویتامین ضرر ندارد»، اما این برداشت کاملاً دقیق نیست. برخی ویتامینها محلول در آب هستند، مانند ویتامینهای گروه B و ویتامین C. این ویتامینها معمولاً در مقادیر اضافی از طریق ادرار دفع میشوند، اما مصرف دوزهای بسیار بالا میتواند باعث عوارضی مانند تهوع، بیحسی اندامها، آسیب عصبی (در مصرف طولانیمدت دوز بالای B6) یا اختلالات گوارشی شود.
در مقابل، ویتامینهای محلول در چربی مانند A ،D ،E و K در بدن ذخیره میشوند. مصرف بیشازحد این ویتامینها میتواند منجر به مسمومیت شود. برای مثال، مصرف بیرویه ویتامین D ممکن است باعث افزایش کلسیم خون، آسیب کلیوی و اختلالات قلبی شود. دوزهای بالای ویتامین A نیز میتواند با سردرد، مشکلات کبدی و حتی عوارض جدیتر همراه باشد.
از طرف دیگر، مصرف خودسرانه آمپولهای ویتامینی نیز بدون بررسی سطح خونی، منطقی نیست. تزریق غیرضروری میتواند باعث درد موضعی، واکنشهای آلرژیک و در موارد نادر عوارض جدیتر شود. مهمتر از همه، شما ممکن است با تمرکز بر مصرف مکمل، علت اصلی کاهش وزن یا بیاشتهایی خود را نادیده بگیرید؛ علتی که میتواند مشکلات تیروئیدی، اختلالات گوارشی، استرس مزمن یا حتی بیماریهای زمینهای باشد.
بنابراین اگر هدف شما افزایش وزن است، بهتر است ابتدا وضعیت تغذیهای و آزمایشهای لازم بررسی شود. مصرف صحیح و تحت نظر پزشک میتواند مفید باشد، اما مصرف خودسرانه ممکن است سلامت شما را به خطر بیندازد.
ویتامینها را متهم نکنید؛ مشکل از جای دیگری است!
همانطور که در طول مقاله دیدید، ویتامینها کالری ندارند و بهتنهایی نمیتوانند باعث افزایش چربی در بدن شما شوند. اگر بعد از مصرف یک مکمل وزن شما بالا رفته است، این افزایش معمولاً به دلیل جبران کمبود قبلی، بهبود اشتها یا افزایش کالری دریافتی بوده است.
شما برای افزایش وزن سالم باید بر اصول پایه تمرکز کنید. دریافت انرژی کافی، مصرف پروتئین مناسب، داشتن وعدههای منظم و در صورت امکان انجام تمرینات ورزشی. ویتامینها زمانی مفید هستند که کمبودی وجود داشته باشد و اصلاح آن به بهبود وضعیت عمومی بدن کمک کند. در آخر میتوان گفت که بهترین تصمیم برای شما تصمیمی است که بر اساس آزمایش، ارزیابی پزشکی و نیاز واقعی بدنتان گرفته شود. افزایش وزن، همانند کاهش وزن، زمانی سالم و پایدار خواهد بود که تدریجی و بر پایه اصول علمی انجام شود.
سوالات متداول
هیچ ویتامینی بهطور مستقیم باعث افزایش چربی در بدن شما نمیشود. با این حال، در صورت وجود کمبود، ویتامینهای گروه B بهویژه B1 و B12 میتوانند با بازگرداندن اشتهای طبیعی به افزایش وزن کمک کنند. این افزایش وزن ناشی از افزایش دریافت غذاست.
اگر شما بیماری کبدی، کلیوی، مشکلات تیروئیدی، سابقه سنگ کلیه، بارداری یا مصرف داروهای خاص دارید، نباید بدون مشورت پزشک مکمل مصرف کنید. همچنین اگر تغذیه متعادلی دارید و علائم کمبود ندارید، مصرف خودسرانه ضرورتی ندارد.
آمپول B12 کالری ندارد و مستقیماً باعث چاقی نمیشود. اگر شما دچار کمبود این ویتامین باشید، پس از اصلاح کمبود ممکن است اشتهای شما افزایش یابد و وزن ازدسترفته جبران شود. در افراد بدون کمبود، تزریق B12 معمولاً تغییری در وزن ایجاد نمیکند.
هیچ قرص ویتامینی بهتنهایی راهکار علمی برای افزایش وزن نیست. اگر هدف شما چاق شدن سالم است، باید کالری دریافتی را بهصورت برنامهریزیشده افزایش دهید و از ترکیب تغذیه مناسب و تمرین مقاومتی استفاده کنید. در برخی شرایط خاص، پزشک ممکن است مکملهای خاصی را بر اساس وضعیت شما تجویز کند.
اگر پیش از تزریق دچار کمبود بودهاید، بدن شما پس از اصلاح کمبود به حالت طبیعی بازمیگردد و اشتها تنظیم میشود. افزایش اشتها در این حالت نشانه بهبود وضعیت بدنی است و اثر چاقکننده مستقیم ندارد.
اگر افزایش وزن رخ دهد، معمولاً تدریجی است و وابسته به میزان کالری دریافتی شماست. ویتامین بهتنهایی زمان مشخصی برای افزایش وزن ایجاد نمیکند. هرگونه افزایش وزن وابسته به ایجاد مازاد انرژی در طول هفتهها یا ماهها خواهد بود.
